آشنایی با مواد اولیه ظروف

 

مواد اولیه مورد استفاده در تولید مایع های ظرفشویی:

در حالت تئوری هر نوع شوینده و یا صابون كه قابلیت پاك كنندگی داشته باشد در شستشوی ظروف با دست قابل استفاده است. اما امروزه استفاده از صابون در شستشوی ظروف منسوخ شده و شوینده های البسه مانند پودرها و... هم مناسب به نظر نمی رسند زیرا ممكن است كه باعث خط خوردگی و لكه دار شدن ظروف شده و یا رنگ برخی از فلزات را از بین ببرند.

صرفنظر از نام تجاری محصول، برخی از مشخصات در انتخاب مایع ظرفشویی توسط مصرف كننده مهم هستند كه از این جمله می توان به قابلیت پاك كنندگی مناسب، كف پایدار، نرم كردن پوست دستها، آسیب نرساندن به ظروف، پایداری، رایحه و ظاهر مناسب و ... اشاره كرد. در هنگام ساخت مایعات ظرفشویی برای رعایت شرایط فوق از اجزا و افزودنی‌های زیر در فرمولاسیون استفاده می‌شود:

 

 

سورفاكتانتها:   

مولكولهایی شامل دو قسمت هیدروفوب (آبگریز، نامحلول در آب) و هیدروفیل (آبدوست، محلول در آب ) می باشند.این مولكولها دارای فعالیت بسیار بالایی در حد واسط بین هوا و آب یا روغن و آب می‌باشند.دارای نامهای متعددی از قبیل مواد فعال سطحی،دترجنتها و یا بطور ساده اكتیو می‌باشند.سورفاكتانتها كشش سطحی آب را كاهش داده و منجر به افزایش مرطوب شدن سطوح می‌شوند. سورفاكتانتها شل شدن و جداسازی چرك در طی شستشو و همچنین معلق سازی چرك را در محلول شستشو به عهده دارند. چهار دسته عمده سورفاكتانتها عبارتند از :

 

سورفاكتانتهای آنیونیك:

وقتی كه گروه قطبی كه از طریق پیوند كووالانسی به قسمت هیدروفوب سورفاكتانت متصل شده باشد دارای بار منفی باشد(R-CO2- ,R-SO4- ,R-SO3-) سورفاكتانت آنیونیك نامیده می شود. مانند صابونها، آلكیل بنزن سولفونات، فتی الكل سولفاتها .

 

سورفاكتانتهای كاتیونیك:

وقتی كه گروه قطبی كه از طریق پیوند كووالانسی به قسمت هیدروفوب سورفاكتانت متصل شده باشد دارای بار مثبت باشد (N+R1R2R3R4) سورفاكتانت كاتیونیك نامیده می شود. مانند دی متیل دی استئاریل آمونیوم كلراید. سورفاكتانتهای كاتیونیك اغلب به عنوان نرم كننده پارچه و عوامل آنتی استاتیك كاربرد دارند.

 

سورفاكتانتهای نانیونیك:

سورفاكتانتهای نانیونیك دارای گروه قطبی می باشند كه نمی تواند در محلول آبی یونیزه شود. قسمت هیدروفوب شامل زنجیر چرب و قسمت هیدروفیل شامل اتمهای غیر قابل یونیزه اكسیژن، نیتروژن یا سولفور است.حلالیت نتیجه تشكیل پیوند هیدروژنی بین آب و گروههای هیدروفیل مانند گروههای اتری پلی اكسی اتیلن می‌باشد. در این طبقه بندی بسیاری از مشتقات پلی اكسی اتیلن یا پلی اكسی پروپیلن و آلكانول آمیدها و آلكیل آمینهای اتوكسیله قرار می گیرد.

 

سورفاكتانتهای آمفوتریك:

مولكولهایی هستند كه تشكیل یون دوقطبی می دهند.درpH پائین شبیه كاتیونیكها ودر pH بالا شبیه آنیونیكها عمل می‌كند. در pH متوسط دارای دو بار مثبت و منفی هستند، یعنی ساختار یون دو قطبی پیدا می كنند. در این طبقه كوكو آمیدو پروپیل بتائین بیشترین كاربرد را داراست. معمولاً مخلوطی از چند نوع سورفكتانت برای رسیدن به خواص مطلوب (از جمله پاك كردن و تعلیق چربی ها، نرم كردن آب با درجات سختی مختلف، كف پایدار و ...) استفاده می شوند. كلیه سورفكتان هایی كه در تهیه این محصولات استفاده می شود باید قابیلت تجزیه در محیط زیست را داشته باشند

 

هیدروتروپها یا عوامل کمک کننده به فرمولاسیون 

در مورد مایعات هیدروتروپها برای تامین پایداری محصول نهایی در حین انبارش و اطمینان از حلالیت به فرمولاسیون اضافه می شوند.از این دسته مواد می توان به نمك ها ، الكلهای با جرم مولكولی پائین و... اشاره كرد.

 

 رنگ و اسانس  

از حمله افزودنی های مهم در فرمولاسیون محصولات هستند كه در مقادیر خیلی كم استفاده می شوند و خواص ظاهری محصول را بهبود بخشیده ومحصول نهایی را در نظر مشتری جذابتر می كنند.

 

افزودنی های نرم كننده 

اغلب مواد مرطوب كننده، تركیبات پروتئین و یا روغن ها و امولسیون های خاصی هستند كه بعد از مصرف مایعات ظرفشویی پوست دست را نرم كرده و مانع از آسیب رسیدن به پوست می شوند.

 

نگهدارنده ها

این مواد در صورت نیاز در مقادیر خیلی كم اضافه می شوند تا از رشد باكتری ها در محصول كه موجب تغییر رنگ ، رایحه، كاهش عملكرد و جدا شدن اجزا می شوند ، جلوگیری می كنند.

 

مواد آنتی باكتریال

در برخی از محصولات این مواد برای محافظت آنتی باكتریال پوست دست استفاده می شوند.